Guru Govind Singh (ਗੁਰੂ ਗੋਵਿੰਦ ਸਿੰਘ)

ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਸ਼ਖਸੀਅਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ, ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਦੇ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਵਿਰਾਸਤ ਦੀ ਪੜਚੋਲ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਜਾਓ। ਸਾਡੀ 10-ਐਪੀਸੋਡ ਪੋਡਕਾਸਟ ਲੜੀ ਵਿੱਚ, ਅਸੀਂ ਇਸ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਆਗੂ, ਯੋਧੇ ਅਤੇ ਕਵੀ ਦੇ ਜੀਵਨ ‘ਤੇ ਡੂੰਘਾਈ ਨਾਲ ਵਿਚਾਰ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਜਿਸ ਨੇ ਸਿੱਖ ਪਛਾਣ ਨੂੰ ਆਕਾਰ ਦੇਣ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। ਅਸੀਂ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੇ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆਵਾਂ ਦੇ ਕਈ ਪਹਿਲੂਆਂ ਦੀ ਪੜਚੋਲ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ਉਸਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਗੁਰੂ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਤੱਕ ਉਸਦੇ ਸਵਰਗ ਤੱਕ, ਅਸੀਂ ਉਹਨਾਂ ਮੁੱਖ ਪਲਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਸਦੇ ਵਿਸ਼ਵ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਨੂੰ ਆਕ |

ਅੱਜ ਦੇ ਐਪੀਸੋਡ ਚ ਤੁਸੀਂ ਸੁਣੋਗੇ , ਵਿਸਾਖੀ ਦੇ ਮੌਕੇ ਤੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਅਨੰਦਪੁਰ ਵਿਚ ਇਕੱਠਾ ਕੀਤਾ। ਭਰੇ ਦਰਬਾਰ ਵਿਚ ਉਹਨਾਂ ਧਰਮ ਦੇ ਨਾਂ ਤੇ ਬਲੀਦਾਨ ਮੰਗਿਆ। ਇਕ-ਇਕ ਕਰਕੇ ਪੰਜ ਵੀਰ ਆਪਣਾ ਸਿਰ ਦੇਣ ਲਈ ਓਠੇ। ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪੰਜ ਪਿਆਰਿਆਂ ਦਾ ਨਾਂ ਦਿੱਤਾ। ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਅਮ੍ਰਿਤ ਛਕਾਇਆ ਅਤੇ ਸਚੇ ਸਿਖ ਬਣਾਇਆ। ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਅਮ੍ਰਿਤ ਛਕਾਇਆ ਅਤੇ ਸਚੇ ਸਿਖ ਬਣਾਇਆ। ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਆਪ ਵੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਪੀਤਾ।

ਅੱਜ ਦੇ ਐਪੀਸੋਡ ਚ ਤੁਸੀਂ ਸੁਣੋਗੇ , ਮੁਗ਼ਲ ਫੌਜਾਂ ਨਾਲ ਯੁੱਧ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਤੇ ਹਮਲੇ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਤੇ ਕਿਵੇਂ ਸ਼ਾਹੀ ਫ਼ੌਜਾਂ ਦੀ ਹਾਰ ਨੇ ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ ਲਈ ਚਿੰਤਾ ਪੈਦਾ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਸ਼ਹਿਜ਼ਾਦਾ ਮੁਅਜ਼ਮ , ਜਿਸਨੂੰ ਬਹਾਦਰ ਸ਼ਾਹ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਉਸਨੂੰ ਪਹਾੜੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵਿਵਸਥਾ ਦੀ ਬਹਾਲੀ ਲਈ ਭੇਜਿਆ।

ਅੱਜ ਦੇ ਐਪੀਸੋਡ ਚ ਤੁਸੀਂ ਸੁਣੋਗੇ , ਮੁਗ਼ਲ ਫੌਜਾਂ ਨਾਲ ਯੁੱਧ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਤੇ ਹਮਲੇ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਤੇ ਕਿਵੇਂ ਸ਼ਾਹੀ ਫ਼ੌਜਾਂ ਦੀ ਹਾਰ ਨੇ ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ ਲਈ ਚਿੰਤਾ ਪੈਦਾ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਸ਼ਹਿਜ਼ਾਦਾ ਮੁਅਜ਼ਮ , ਜਿਸਨੂੰ ਬਹਾਦਰ ਸ਼ਾਹ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਉਸਨੂੰ ਪਹਾੜੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵਿਵਸਥਾ ਦੀ ਬਹਾਲੀ ਲਈ ਭੇਜਿਆ।

ਅੱਜ ਦੇ ਐਪੀਸੋਡ ਚ ਤੁਸੀਂ ਸੁਣੋਗੇ , ਆਨੰਦ ਪੁਰ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਅਤੇ ਦੂਜੀ ਲੜਾਈ ਦੇ ਬਾਰੇ ਜਦ ਰਾਜਿਆਂ ਨੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੀ ਗੜ੍ਹੀ ਤੇ ਵੱਡੀਆਂ ਤੋਪਾਂ ਨਾਲ ਗੋਲੀਆਂ ਚਲਾਈਆਂ। ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੀ ਪੂਰੀ ਦ੍ਰਿੜਤਾ ਤੇ ਸੂਰਬੀਰਤਾ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਟਾਕਰਾ ਕਰਦੇ ਰਹੇ। ਇਸ ਤਰਾਂ ਲੜਾਈ ਲੰਮੀ ਪਹਿਣ ਕਰਕੇ ਆਪ ਜੀ ਨੂੰ ਜਦ ਅਨੰਦਪੁਰ ਛੱਡਣਾ ਪਿਆ।

ਅੱਜ ਦੇ ਐਪੀਸੋਡ ਚ ਤੁਸੀਂ ਸੁਣੋਗੇ , ਨਿਰਮੋਹ ਦੀ ਲੜਾਈ ਬਾਰੇ , ਜਦ ਭੀਮਚੰਦ ਅਤੇ ਮੁਗ਼ਲਾਂ ਨੇ ਨਿਰਮੋਹ ਤੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ ਤੇ ਕਿਵੇਂ ਸਿੱਖਾਂ ਨੇ ਬੜੀ ਬਹਾਦੁਰੀ ਨਾਲ ਵੈਰੀ ਦਾ ਟਾਕਰਾ ਕੀਤਾ। ਪਹਾੜੀ ਰਾਜਿਆਂ ਨੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੀ ਗੜ੍ਹੀ ਤੇ ਵੱਡੀਆਂ ਤੋਪਾਂ ਨਾਲ ਗੋਲੀਆਂ ਚਲਾਈਆਂ। ਕਈ ਬਹਾਦਰ ਸਿੱਖਾਂ ਨੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਦ੍ਰਿੜਤਾ ਨਾਲ ਸਟੈਂਡ ਲਿਆ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਿੱਛੇ ਹਟਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।

ਅੱਜ ਦੇ ਐਪੀਸੋਡ ਚ ਤੁਸੀਂ ਸੁਣੋਗੇ ,ਬਿਲਾਸਪੁਰ ਦੇ ਰਾਜੇ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪਹਾੜੀ ਕਿਲ੍ਹੇ ਤੋਂ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਕੱਢਣ ਲਈ ਰੈਲੀ ਅਤੇ ਅਨੰਦਪੁਰ ਘੇਰਾ। ਪਹਾੜੀ ਰਾਜਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਸਿੱਖ ਫੌਜ ਨਜਿੱਠਣ ਲਈ ਬਹੁਤ ਮਜ਼ਬੂਤ ਸੀ। ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਕਦੇ ਵੀ ਖਾਲੀ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ ਪਰ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ, ਉਹ ਮੰਨ ਗਏ। ਅੰਤ ਵਿੱਚ, ਦਸੰਬਰ 1705 ਦੀ ਰਾਤ ਨੂੰ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਖਾਲੀ ਕਰਵਾ ਲਿਆ ਗਿਆ।

ਅੱਜ ਦੇ ਐਪੀਸੋਡ ਚ ਤੁਸੀਂ ਸੁਣੋਗੇ , ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੇ ਚਾਰ ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦੇ ਦੀ , ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੁਗਲਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਖਾਲਸਾ ਪੰਥਦੀ ਪਛਾਣ ਅਤੇ ਸਵੈਮਾਣ ਨੂੰ ਕਾਇਮ ਰੱਖਣ ਲਈ ਆਪਣੀਆਂ ਜਾਨਾਂ ਕੁਰਬਾਨ ਕੀਤੀਆਂ। ,ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ ਕੁਰਬਾਨੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੁ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਾਤਾ ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਚਾਰੇ ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦਿਆਂ ਨੂੰ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਤੋਂ ਕੁਰਬਾਨ ਕਰਕੇ ਸਿੱਖੀ ਦਾ ਬੀਜ ਬੀਜਿਆ

ਅੱਜ ਦੇ ਐਪੀਸੋਡ ਚ ਤੁਸੀਂ ਸੁਣੋਗੇ ,ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦਾ ਫਿਰੋਜ਼ਪੁਰ ਜ਼ਿਲੇ ਦੇ ਖਿਦਰਾਣਾ ਵਿਖੇ ਇਕ ਰੇਤਲੀ ਪਹਾੜੀ ਤੇ ਆਪਣੀ ਸਥਿਤੀ ਸੰਭਾਲਣਾ ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਗੁਰੂ ਜੀ ਮਾਹੀ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਸੁਣ ਰਹੇ ਸਨ, ਉਹ ਇੱਕ ਝਾੜੀ ਪੁੱਟ ਰਹੇ ਸਨ। ਓਹਨਾ ਨੇ ਫਿਰ ਕਿਹਾ, “ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਇਸ ਬੂਟੇ ਨੂੰ ਜੜ੍ਹਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪੁੱਟਦਾ ਹਾਂ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੁਰਕਾਂ ਨੂੰ ਉਜਾੜ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।

ਅੱਜ ਦੇ ਐਪੀਸੋਡ ਚ ਤੁਸੀਂ ਸੁਣੋਗੇ , 1708 ਵਿਚ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦਾ ਅਕਾਲ ਚਲਾਣਾ , ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੂੰ ਜਦ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ ਕਿ ਹੁਣ ਸਵਰਗ ਦਾ ਸੱਦੇ ਆ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ਲਈ ਆਖ਼ਰੀ ਸੰਦੇਸ਼ ਖਾਲਸੇ ਦੇ ਇਕੱਠ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਪੰਜ ਪੈਸੇ ਅਤੇ ਇੱਕ ਨਾਰੀਅਲ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਅੱਗੇ ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਜੀ ਕਾ ਖਾਲਸਾ, ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਜੀ ਕੀ ਫਤਹਿ’ ਕਹਿ ਕੇ ਉਹਨਾਂ ਅੱਗੇ ਸਿਰ ਝੁਕਾਇਆ।